Səhv başa düşülən test

Səhv başa düşülən test
10:19 21 Oktyabr 2016
100 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

 

Bu şəhərdə mənim hərəkət marşurutlarım elədir ki, gündə ən azı 3-4 universitetin qarşısından keçirəm.  Saysız-hesabsız tələbələrlə qarşılaşıram. Mənə elə gəlir ki,  indiki zamanda  tələbələrin  nə  nağılı var, nə  hekayəsi.  Testlə imtahan vermək hamsının üstündən xətt çəkib. İnşa yazılar, rabitəli nitqin inkişafı test üsulunun heç bir variantında yoxdur. Hər tələbə bir kəlmədən ibərətdir. O da ya “hə”dir, ya da “yox” . Lap qabaqlar tələbələrin nitqində  uzun  bir hekayə  var idi,  danışırdı, danışa bilirdi, indiki tələbələr danışa bilmir, müəyyən bir fikri ifadə etməkdə çətinlik çəkirlər.

 

Mən  günahı  test imtahanların üstə  yıxmaq istəmirəm. Test  bilikləri yoxlayır və dünyəvi bir imtahan formasıdır. Bəla orasındadır ki, il boyu  öyrədilən biliklər   test üsulu ilə  olur. Sanki  uşaqlar dərsə yox, testə hazırlaşırlar. Belə olmamalıdır. Müəllimlər şagirdlərə  il boyu test  üsul-idarəsi üçün  təlim-tərbiyə verməməlidirlər. Bütün nöqsanlar ondadır ki, Azərbaycan tədrisi metodikası və əlavə  hazırlıq kursları – hamısı testin “hakimiyyəti” altındadır. 

 

Dayanacaqdayam. Ətrafım tələbə ilə dolu. Nitqlərinə fikir verirəm;  hamısı xırda, qısa cümlələr. Sanki Azərbaycan dilini  indi-indi öyrənirlər.  Qulağım çalır ki, yanımdakı tələbələrin  biri bu il test imtahanından  630  bal toplayıb. Xırda-xırda danışır. Dilində bir dənə də olsun uzun cümləsi yoxdur. Maraq məni götürür.   Tanış oluram. Təbrik etdikdən sonra  ilk sualım gecikmir.

 

- Testi  üsulu  Azərbaycanda ilk dəfə hansı  prezidentin dövründə tətbiq olunub?

 

Çaşıb qalır. Üzünü gah göyə tutur, gah yerə baxır. Ayağının birinin götürüb birini qoyur. Azca yırğalanır. Şəhadət  barmağını dodağının üstə qoyub uzun-uzadı fikirləşir. Sonra qayıdıb mənə deyir: 

 

- Siz onu kağız üzərində test kimi versəniz, mən ona  variant tapa bilərəm.

 

Birdən-birə həmin uşaq mənim gözlərimdə  ancaq bir kəlmə zəif söz kimi göründü. Nə mübtədası vardı, nə də xəbəri.

 

Öyrəndim ki, humanitar fənlər üzrə çalışıb. Keçdim növbəti suala.

 

- M. Füzulunun “Leyli və Məcnun“ poemasında  sufizm hansı detallarla özünü göstərir. Yenə fikirləşir. Yenə göyə, yerə baxır. Ayaqları və əlləri bir yerdə dayanmır.  Beynində nəyisə hesablayır. Sonra deyir:

 

- Müəllim, bu sualın  test variantı sizdə varsa,  verin mənə, düz variantını  tapım.

 

İndi də  mən yerə-göyə baxıram. Ayağımın birini götürüb, birini qoyuram. Əllərimi cibimə salıb çıxardıram.

 

Gör, test  uşaqları nə günə qoyub. Axırda bunlar adi məişət  detallarını da  testin variantaları ilə tapacaqlar. Hətta gələcəkdə ailə quracaqları qızı da testin variantları ilə  müəyyən edəcəklər.  Test uşaqların nitqini öldürüb. Onlarda danışıq, təhkiyə, mühakimə, analtik təhlil qaydalarını  məhv edib. Daha bu uşaqların nağılları, hekayələri, folklor, lətifələri yoxdur.

 

Həyəcanlanıram. Nöbəti suala keçirəm. Kaş cavabı  söz şəklində adi sadə cümlə ilə mənə  deyə biləydi.

 

- Xəqani  Şirvaninin  “Qəsideyi–Şinyəsi” nədən  bəhs edir və  hansı  Azərbaycan şairi  bu əsərə nəzirə yazıb? Yenə oğlanın gözləri  gah yerə, gah göyə dikilir. Bilmir neyləsin? Utansınmı, qızarsınmı və ya sadəcə əllərini mənə “eh” deyib, yelləyib getsinmi?

 

Test təhkiyəni, mühakiməni, inşanı, yazı qabiliyyətini əlimizdən alıb.   Gərək verilən biliklər  testə uyğun olmasın, yəni il boyu  müəlimlər  öz dərslərini normal şəkildə keçsinlər.  Öz dərslərini  test üsul – idarəsinə uyğunlaşdırmasınlar.  Sonra  dərs ilinin sonunda test imtahanları şagirdlərin həqiqi biliklərini doğru – düzgün müəyyən edəcək.

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakı-Tbilisi-Ceyhan üzrə əsaslı xərclər 2,6 dəfə azalıb

18 Avqust 2017 01:38

Azərbaycan məhsulları “Worldfood Moscow” beynəlxalq ərzaq sərgisində təqdim olunacaq

18 Avqust 2017 01:37

Azərbaycan dili “Google” səsli axtarış sisteminə daxil edildi

18 Avqust 2017 01:33

Avroliqada "pley-off" mərhələsinin ilk oyunlarına yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR

18 Avqust 2017 01:32

Ən yaxşı adına 24 namizəd - FİFA açıqladı

18 Avqust 2017 01:17

Türkiyədə meşədə güclü yanğın

18 Avqust 2017 01:14

Barselonada teraktdan sonra iki nəfər həbs edildi

18 Avqust 2017 00:54

Viktor Valdes futboldan getdi

18 Avqust 2017 00:48

Vanqanın 2017-ci ildən sonra üçün DƏHŞƏTLİ PROQNOZlARI - 2018, 2023, 2028... - VİDEO

18 Avqust 2017 00:43

Kataloniya hökuməti ölkədə 3 günlük matəm elan edib

18 Avqust 2017 00:42

Sakindən 3,2 kq marixuana götürüldü

18 Avqust 2017 00:34

Rusiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə xüsusi diqqət ayırır -

18 Avqust 2017 00:31

Barselonada baş verənlər nefti bahalaşdırdı

18 Avqust 2017 00:28

“Tavriya”nın vurduğu uşaq öldü

18 Avqust 2017 00:19

Almaniyada 22 min nəfər təcili təxliyyə olundu -

18 Avqust 2017 00:14

İŞİD Barselonadakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb

18 Avqust 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 18 avqust

18 Avqust 2017 00:08

Bakıda qeyri-adi mağaza: Burada kitablar 20 qəpiyə satılır – VİDEO

17 Avqust 2017 23:58

İspaniyadakı teraktı İŞİD törədibmiş

17 Avqust 2017 23:49

Təminat verirəm ki, müharibə olmayacaq -

17 Avqust 2017 23:48

Bakıda marketdə yanğın olub

17 Avqust 2017 23:42

İŞİD Barselonadakı terror aktına görə məsuliyyəti üzərinə götürüb

17 Avqust 2017 23:37

Azərbaycan və Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndələri görüşüblər

17 Avqust 2017 23:30

Fanatı müğənniyə görə köynəyini çırdı - VİDEO

17 Avqust 2017 23:18

Azərbaycan klublarının Avropa Liqasından qazancı açıqlanıb

17 Avqust 2017 23:12

Ər-Riyad Dohaya güzəştə getdi -

17 Avqust 2017 23:05

Barselonadakı terrorçu tutuldu

17 Avqust 2017 22:54

Barselonada baş vermiş terror aktında xəsarət alanların sayı 60 nəfərə çatıb

17 Avqust 2017 22:52

5 yaşlı Zeynəbin – FACİƏLİ ÖLÜMÜ - VİDEO

17 Avqust 2017 22:48

FİFA 2017-ci ilin ən yaxşı futbolçusu adına namizədlərin adlarını açıqlayıb

17 Avqust 2017 22:42

Venesuelada həbsxana qana boyandı -

17 Avqust 2017 22:39

Polis İspaniyada terror aktı törədən şəxsi saxlayıb

17 Avqust 2017 22:37

40 min illik qarışqa fosilindən hazırlanan təsbeh SATIŞA ÇIXARILDI

17 Avqust 2017 22:33

İspaniyadakı terrorçunun kimliyi bəlli oldu

17 Avqust 2017 22:29

Barselonada üç polisi maşın vurdu

17 Avqust 2017 22:24

Qurban Qurbanov: “Oyunçulardan tələbim bu idi ki…”

17 Avqust 2017 22:18

Barselonada avtomobil 3 polis əməkdaşını vurub

17 Avqust 2017 22:17

"Barselona"da ciddi itki -

17 Avqust 2017 22:15

Barselonanı qana bulayan terrorçunun şəxsiyyəti müəyyənləşib

17 Avqust 2017 22:06

Tramp bir tvitlə şirkətə 6 milyard dollar ZƏRƏR VERDİ

17 Avqust 2017 21:53

Barselonadakı terroru törədənin KİMLİYİ BİLİNDİ - FOTO

17 Avqust 2017 21:53

“Pul gəlmiş, papaq getmiş” – aparıcı saxta dostlarını IFŞA ETDİ

17 Avqust 2017 21:48

Barselonada avtomobili kütlənin üstünə sürən şəxsin kimliyi müəyyənləşdirilib

17 Avqust 2017 21:47

Oğlanlardan qaçdı.Meşədə itkin düşdü-

17 Avqust 2017 21:45

Ramil Quliyev ona yönələn ittihamlardan danışdı: "Eşitmişəm "fərari" deyirlər" - MÜSAHİBƏ

17 Avqust 2017 21:44

Ukraynadan Rusiyaya TERROR İTTİHAMI: strateji obyektlərin məhvi... – Plan MƏXFİLİKDƏN ÇIXARILDI

17 Avqust 2017 21:33

Vanqanın 2017-ci ildən sonra üçün DƏHŞƏTLİ PROQNOZlARI -

17 Avqust 2017 21:29

Azərbaycanda Qurban bayramı namazının vaxtı müəyyənləşdi

17 Avqust 2017 21:20

Gözəl qadın yoxsa yaraşıqlı kişi? - cinsini dəyişənlərdən İNANILMAZ FOTOLAR

17 Avqust 2017 21:18

"Titanik"in qəhrəmanları 20 il sonra bir arada - FOTOLAR

17 Avqust 2017 21:03