Türkiyənin Yenidən Rifah Partiyasının sədri, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) deputatı Fatih Erbakanın Azərbaycanla bağlı açıqlaması sosial şəbəkələrdə müzakirələrə və istehzalı reaksiyalara səbəb olub. Buna səbəb onun Azərbaycanda məktəblilərin vahid geyim qaydalarını tənqid edərkən Ermənistanı nümunə göstərməsi və bu ölkənin məktəblərində başörtüsünə qadağa qoyulmadığını iddia etməsidir.
Metbuat.az-ın məlumatına görə, Erbakanın açıqlamasında diqqət çəkən məqam Azərbaycanla Ermənistanın məktəbli geyimi siyasətinin müqayisə edilməsidir. Deputat Azərbaycandakı qaydaları tənqid etmək üçün Ermənistanı nümunə göstərsə də, bu müqayisənin nə dərəcədə əsaslı olduğu sual doğurur.
Ortaya sadə, amma mühüm bir sual çıxır: Ermənistan məktəblərində başörtüsü ilə bağlı hansı real vəziyyətdən danışılır və bu məsələ Azərbaycanla müqayisə üçün nə dərəcədə uyğundur?
Ermənistanın dini-demoqrafik mənzərəsi Azərbaycan və Türkiyədən ciddi şəkildə fərqlənir. Ölkədə müsəlman əhalinin sayının məhdud olması fonunda məktəblərdə başörtüsü məsələsini Azərbaycandakı vahid məktəbli geyimi qaydaları ilə müqayisə etmək ən azı əlavə izah tələb edir. Belə bir müqayisənin əsaslandırılması üçün ilk növbədə hər iki ölkədəki hüquqi normalar və real vəziyyət barədə dəqiq məlumat ortaya qoyulmalıdır.
Məsələni bir qədər ironik ifadə etsək, sanki Azərbaycandakı məktəbli geyimi qaydalarını tənqid etmək istəyən siyasətçi xəritəni açıb müqayisə üçün Ermənistanı seçib, amma həmin ölkədə müzakirə etdiyi problemin hansı miqyasda mövcud olduğunu nəzərə almayıb.
Halbuki Azərbaycanda vahid məktəbli geyimi məsələsinə yalnız dini geyim müstəvisindən yanaşmaq düzgün deyil. Bu qaydaların mahiyyəti şagirdlər arasında sosial fərqlərin qabardılmasının qarşısını almaq, məktəb mühitində ümumi standart formalaşdırmaq və təhsil müəssisələrində vahid geyim prinsipini tətbiq etməkdir. Buna görə də vahid məktəbli geyimi qaydalarını avtomatik olaraq başörtüsünə qadağa kimi təqdim etmək məsələnin mahiyyətini təhrif edə bilər.
Əlbəttə, Fatih Erbakanın Azərbaycanla bağlı fikir bildirmək hüququ var. Ancaq başqa bir ölkənin daxili siyasətini tənqid edən siyasətçidən gözlənti ilk növbədə faktlara əsaslanmaq, mövzunu düzgün anlamaq və müqayisəni məntiqli arqumentlərlə əsaslandırmaqdır.
Əks halda, tənqid hədəfi seçilən ölkənin siyasətindən çox, səsləndirilən fikirlərin özünün müzakirə olunması qaçılmazdır.
Bu hadisədə də diqqət çəkən məqam budur: Azərbaycanla bağlı tənqidi fikir səsləndirən deputatın Ermənistanı nümunə göstərməsi müzakirənin əsas mövzusuna çevrilib. Nəticədə məktəbli geyimi ilə bağlı qaydalar ətrafında başlanan müzakirə Erbakanın seçdiyi müqayisənin nə dərəcədə əsaslı olması sualına yönəlib.
Başqa ölkəyə irad bildirməzdən əvvəl həmin ölkənin reallıqlarını və müqayisə üçün seçilən nümunənin uyğunluğunu dəqiqləşdirmək lazımdır. Əks halda, tənqid etmək istəyən siyasətçinin özü ironik reaksiyaların hədəfinə çevrilə bilər.
