Onunla Milli Məclisin foyesində görüşdük. Sessiya iclasında
fasilə idi. Gərgin büdcə müzakirələrinin getdiyi bir vaxtda mənimlə
danışmağa razı olduğu üçün şad idim, ən azından ona görə ki,
redaksiya tapşırığını vaxtında yerinə yetirəcəkdim. Vaxtın az
olmasına baxmayaraq, maraqlı müsahibə alınacağından da əmin idim.
Elmira Axundovanın “İlham Əliyev. Prezidentin portreti
dəyişikliklər fonunda” kitabı ilə tanış olanda Azərbaycan
liderinin bilinməyən tərəfləri haqda kifayət qədər maraqlı suallar
yaranmışdı. Axı liderin şəxsi həyatı, uşaqlığı, gəncliyi,
qeyri-rəsmi tərəfi adətən sirr olaraq saxlanılır. Və bəlkə də
Azərbaycan oxucusuna ilk dəfə bu imkan yaradılmışdı. Niyə də
olmasın? Biz başqa ölkələrin prezidentlərinin həyatını maraqla
oxuyarkən, niyə öz ölkəmizin liderinin haqqında öyrənməyək.
Xüsusilə bunu onu gəncliyindən tanıyan Elmira Axundovanın dilindən
eşitmək imkanı varkən.
- Bu nə vaxt baş verdi?
- İlham müəllimi çoxdan, hələ gənc vaxtlarından tanıyıram. O
vaxt Heydər Əliyev hakimiyyətdə deyildi, onunla ünsiyyət
saxlayırdım. Naxçıvana gedib-gələndə ailəsi ilə tanış oldum. Heç
yadımdan çıxmaz. Sonra 1994-cü ildə Mehriban xanım və İlham müəllim
Heydər Əliyevi Məkkə səfərində müşayiət edirdi. Mənə də bu
xoşbəxtlik nəsib olmuşdu. Beləliklə ünsiyyətimiz yarandı. Sonra
İlham müəllim SOCAR-da birinci vitse-prezident olanda ondan
müsahibə alırdım, tədbirlərdə, mərasimlərdə ünsiyyət saxlayırdıq.
O, Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti oldu, Milli Məclisin
deputatı seçildi, AŞPA-da nümayəndə heyətinin rəhbəri oldu. Bu
müddətdə daim söhbətlərimiz olurdu. Heydər Əliyevlə ünsiyyəti olan
bir insan kimi İlham Əliyevi də müşahidə etməyə başladım. Onun çox
güclü yumoru var. Həmişə zarafat edir, gülərüz, mehriban
insandır.
- İlham Əliyev Heydər Əliyev üçün təkcə övlad idimi,
yoxsa?
- Mənə elə gəlir ki, Heydər Əliyev dünyada heç kimi İlham Əliyev
qədər sevmirdi. Təbii ki, həyat yoldaşını, qızını sevirdi. Amma
İlham Əliyevin dünyaya gəlməsi ilə ona dünyaları bağışladılar. Sona
qədər İlham Əliyevlə nəfəs alırdı, mən bunun şahidi olmuşam. Böyük
bir sevgi idi. Məntiqlidir ki, bu gün Heydər Əliyev də İlham
Əliyevin obrazında qayıdır. İlham Əliyev də Heydər Əliyevi yaşadır.
Bu çox maraqlıdır. Görün, bu sevgi nəyə gətirib çıxardıb. İlham
müəllim bu sevgi ilə yüksəldi və bu gün bizim prezidentimizdir. Mən
demirəm ki, İlham Əliyev hər şeyə Heydər Əliyevin sevgisi ilə nail
olub. Mən kitabımda yazıram: “Dünyada İlham Əliyevə ona görə hörmət
etmirlər ki, o, dahi Heydər Əliyevin oğludur. Ona müstəqil siyasət
aparan, öz dəyərini bilən, öz dühası ilə yüksələn siyasətçi kimi
hörmət edirlər”. Amma Heydər Əliyevin sevgisi, məhəbbəti onun
formalaşmasında böyük rol oynadı. İndi əks proses gedir. Bu gün
İlham Əliyev Heydər Əliyevin obrazını yüksəldir, yaşadır və onun
mənəvi qayıdışını təmin edir.
- Deyirsiniz ki, Heydər Əliyev İlham Əliyevi hər kəsdən çox
sevirdi. Bu Azərbaycan ailələrində oğlan övladına bəslənən xüsusi
sevgi idi?
- Yəqin ki. Azərbaycan mentalitetində bu var. İlham Əliyev Heydər
Əliyevin 38 yaşı olanda dünyaya gəlib. Bu yaşda insan yeni doğulan
övladına başqa cür yanaşır. Misal üçün, mənim iki nəvəm var.
Müşahidə edirəm ki, valideynləri kiçik nəvəmi daha çox sevirlər.
Heydər Əliyevin İlham Əliyevə sevgisi bəlkə də kiçik övlad
olmasından qaynaqlanır, bəlkə də oğlan övladı olduğu üçün belə idi.
Hər halda İlham Əliyev Heydər Əliyev üçün dünyada hər şey demək
idi. Onu tədricən böyük siyasətə hazırlayırdı. Bir tərəfdən onu çox
istəyirdi, ikinci tərəfdən ona asan həyat bəxş etmədi. O, nə edə
bilərdi? Elmlə məşğul ola bilərdi. Hansısa şirkətdə vitse-prezident
işləyə, rahat həyat sürə bilərdi. Amma Heydər Əliyev İlham Əliyevə
çox çətin həyat verdi. Əvvəl SOCAR-a təyin etdi, çətin enerji
danışıqlarının içinə atdı. Sonra Milli Məclisə seçildi və AŞPA-da
nümayəndə heyətinin rəhbəri oldu. Heydər Əliyev Avropada
ermənilərlə vuruşmağa məhz İlham Əliyevi göndərdi.
- İlham Əliyevin gəncliyi də bu qədər qaynar
keçib?
- İlham Əliyevin gəncliyində, hətta məktəbdə oxuduğu yeniyetmə
dövründə də demək olar ki, yay istirahəti olmayıb. Heydər Əliyev
rayonlara gedirdi, müşavirələr keçirirdi. İlham Əliyev də hər zaman
onun yanında idi. Günəşin altında, isti tarlalarda, çay
plantasiyalarında ac-susuz onunla gəzirdi. Mənə danışırlar ki, bu
yeniyetmə oğlan bütün günü günəşin altında oturub gözləyirdi. Onda
hələ orta məktəbdə oxuyurdu. Onun istirahəti yox idi. Lakin bunun
sayəsində o, rayonları öyrəndi və bu gün atasının ənənəsini davam
etdirir. Çünki uşaqlıqdan rayonları gəzib və bunu çox xoşlayır.
Amma onu xüsusi qeyd etməliyəm: bir tərəfdən böyük sevgi verir,
digər tərəfdən bu sevgiyə baxmayaraq, heç bir güzəşt etmirdi.
- Belə anlayıram ki, özünün yaratdıqlarını başqasına etibar
etmədi.
- Kimə etibar edə bilərdi? Başqası heç yox idi. Heydər Əliyev İlham
Əliyevi 10 il ərzində hazırladı, onu pillə-pillə qaldırdı. Sonra da
dedi ki, mən özümə inandığım kimi, ona da inanıram, ona səs verin.
İlham Əliyev bu inamı doğrultdu. Hətta kitabımda cəsarət edib
yazdım ki, “bəzi addımlarında İlham Əliyev şagird olaraq öz
müəllimini üstələdi”.
- Siz Məkkə səfərindən danışdınız. Azərbaycan Prezidentinin dinə yanaşması maraqlıdır.
- Bununla bağlı hər şey göz önündədir. İlham Əliyevin
prezidentliyi dövründə üç böyük məscid inşa olunub və bərpa edilib:
Bibiheybət məscidi, Heydər məscidi və Şamaxı məscidi. Neçə-neçə
ibadətgahlar bərpa olunub. Mən özüm Masallıdanam. Bu mövzu mənim
üçün məhrəmdir. Özünüz də görürsünüz ki, İlham Əliyev Səudiyyə
Ərəbistanına səfərləri zamanı Məkkədə Ümrəni ziyarət edir. Onun
Şeyxülislama münasibəti də göz önündədir. Lakin o da həqiqətdir ki,
dini radikalizmə heç vaxt yol verməyəcək. O başa düşür ki, din
başqa, siyasət başqadır. Heydər Əliyev də belə edirdi.
Azərbaycan Prezidenti dinə çox həssas münasibət bəsləyir.
Məscidlərlə yanaşı, sinaqoqlar, kilsələr açılır. Bu
multikulturalizmdir, bizim həyatımızın tərkib hissəsidir. Bütün
bunlarla yanaşı, prezidentimiz tələb edir ki, din dövlət
prinsiplərinə hörmət etməlidir.
- Kitabınıza qayıtmaq istəyirəm. Orada üç böyük fəsil var –
İlham Əliyevin gəncliyi, ailə həyatı və siyasət.
- Orada böyük bir fəsil siyasətə ayrılıb. Daxili və xarici
siyasət ayrıca fəsildir. Sonra idman, multikulturalizm də ayrı
fəsillərdə qeyd olunub. Mən İlham Əliyev və Kütləvi İnformasiya
Vasitələrinə ayrıca fəsil ayırmışam. Jurnalist olduğum üçün
jurnalistlərə kitabımda xüsusi yer ayırmağı özümə borc bildim.
- Təşəkkür edirik. Mən Azərbaycan liderinin daha çox
şəxsiyyəti ətrafında danışmaq istəyirəm. Hələ hakimiyyətdə
olmayanda, gənc vaxtlarında necə insan idi?
- Həmişə onu gülərüz və yumoru sevən insan kimi görmüşəın.
Atasının vəfalı və sevimli oğlu idi. Bir şeyi də qeyd etmək
istəyirəm. İlham müəllim çətin dövrdə həmişə Heydər Əliyevin
yanında idi. O vaxtlar qarışıq dövr idi və cavanlar Heydər Əliyevin
yanına gəlməyə qorxurdular. Çünki Heydər Əliyev tənqid olunur,
təqib edilirdi. Onun ətrafında olmaq belə qorxulu idi. İlham Əliyev
demək olar ki, həftədə bir, ya da iki dəfə atasının yanına gəlirdi.
Və o, Naxçıvana gəlmək üçün çox əngəlləri aşmalı olurdu. Amma hər
şeyə rəğmən gəlir, Heydər Əliyevin yanında olurdu. Bu böyük sevgi
və cəsarət tələb edirdi.
Ardı var
