Bakıda ev kirayələmək bir çox insan üçün artıq ciddi problemə çevrilib. Paytaxtda maaşlar artsa da, xüsusilə mərkəzə, metro stansiyalarına və əsas iş mərkəzlərinə yaxın ərazilərdə kirayə qiymətləri yüksək olaraq qalır.

Metbuat.az xəbər verir ki, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının (AQP) 2026-cı ilin iyul ayı üzrə təhlilinə əsasən, Bakıda yeni tikili mənzillərin aylıq kirayə bazarında median qiymət 10,59 manat/m², fərdi yaşayış evlərində isə 15,71 manat/m² təşkil edib.

Bu rəqəmlər real mənzil üzərində hesablandıqda mənzərə daha aydın görünür. Məsələn, 50 kvadratmetrlik yeni tikili mənzilin aylıq kirayəsi təxminən 530 manat, 60 kvadratmetrlik mənzilin kirayəsi isə 635 manata yaxın olur.

Bakıda muzdla işləyənlərin orta aylıq nominal əməkhaqqı 2025-ci ildə 1 381 manat olub. Deməli, 50 kvadratmetrlik mənzil üçün ödənilən 530 manat orta gəlirin təxminən 38 faizinə, 60 kvadratmetrlik mənzil üçün 635 manat isə 46 faizinə bərabərdir.

Başqa sözlə, orta əməkhaqqı alan Bakı sakininin qazancının az qala yarısı yalnız kirayəyə gedir. Buraya kommunal ödənişlər, ərzaq, nəqliyyat, rabitə və digər gündəlik xərclər daxil deyil.

Bakının hansı rayonlarında kirayə daha bahadır?

Paytaxtda qiymətlər rayonlara görə dəyişir. AQP-nin 2026-cı ilin iyun ayı üzrə məlumatlarına görə, yeni tikililərdə Nərimanov və Nəsimi rayonları ən yüksək qiymət diapazonunda yer alır. Burada kirayə 13–18 manat/m² arasında dəyişir.

Yasamal, Səbail və Xətai rayonlarında yeni tikililərdə qiymətlər 11–15 manat/m², Nizami və Binəqədidə 9–12 manat/m², Abşeron və Xırdalanda isə 6–10 manat/m² təşkil edir.

Köhnə tikililərdə də fərq böyükdür. Səbaildə kirayə qiymətləri 16–20 manat/m², Nəsimidə 14–18 manat/m², Nərimanovda 14–17 manat/m², Yasamalda 13–16 manat/m², Xətaidə isə 12–15 manat/m² aralığındadır.

Daha münasib qiymətlər paytaxtın kənar ərazilərində müşahidə olunur. Nizami rayonunda köhnə tikililər üzrə göstərici 10–13 manat/m², Sabunçuda 9–12 manat/m², Suraxanıda 8–11 manat/m², Qaradağda isə 6–9 manat/m²-dir.

Bu fərqin əsas səbəblərindən biri ərazinin yerləşməsidir. Metroya, iş yerlərinə, universitetlərə və əsas yollara yaxın mənzillərə tələbat daha yüksəkdir.

Ucuz ev həmişə ucuz başa gəlmir

Kirayə bazarında başqa bir problem də var. Daha ucuz mənzil tapmaq mümkündür, amma bu, ümumi xərclərin də azalacağı anlamına gəlmir.

Şəhərin kənarında yaşayan şəxslər işə və ya təhsil müəssisəsinə getmək üçün daha çox vaxt və pul sərf edə bilərlər. Beləliklə, mərkəzdə yüksək kirayə ödəməyən vətəndaş bu dəfə nəqliyyat xərcləri ilə üzləşir.

Bu səbəbdən mənzil seçərkən yalnız aylıq kirayə haqqına deyil, evin iş və təhsil yerlərinə məsafəsinə də diqqət yetirilir.

Tələbə amili də qiymətlərə təsir edir

Bakıda kirayə bazarına təsir edən amillərdən biri də tələbə faktorudur. Ali təhsil müəssisələrinin böyük hissəsinin paytaxtda yerləşməsi hər il minlərlə gəncin bölgələrdən Bakıya gəlməsinə səbəb olur.

Yataqxana imkanlarının məhdudluğu tələbələri kirayə mənzil axtarmağa vadar edir. Onlar əsasən universitetlərə və metro stansiyalarına yaxın ərazilərə üstünlük verirlər. Bu baxımdan Yasamal, Nəsimi və Nərimanov kimi rayonlarda tələbə faktoru kirayə bazarının aktivliyini artıran amillərdəndir.

Yeni tədris ili ərəfəsində mənzil axtarışlarının artması da bazarda əlavə hərəkətlilik yaradır. Xərcləri azaltmaq istəyən tələbələr isə çox vaxt mənzili bir neçə nəfərlə paylaşırlar.

Problem qiymətdən çox gəlirlə bağlıdır

Bakıda kirayə probleminin əsas göstəricisi mənzilin neçə manata təklif olunması deyil. Əsas məsələ həmin məbləğin insanın gəlirində nə qədər yer tutmasıdır.

Məsələn, 1 381 manat orta əməkhaqqı alan şəxs 600 manat kirayə ödədikdə onun əlində 781 manat qalır. Bu vəsaitdən kommunal ödənişlər, ərzaq, nəqliyyat və digər xərclər qarşılanmalıdır.

Ailədə yalnız bir nəfərin işləməsi halında yük daha da artır. Gənc ailələr üçün isə kirayə ilə yanaşı, gələcəkdə öz evini almaq üçün pul toplamaq da çətinləşir.

Beləliklə, Bakıda kirayə bazarının problemi yalnız mənzillərin bahalı olması deyil. Gəlirlərin səviyyəsi, iş və təhsil mərkəzlərinin paytaxtda cəmləşməsi, nəqliyyat və yüksək tələbat qiymətlərə birlikdə təsir edir.

Hazırkı rəqəmlər göstərir ki, orta əməkhaqqı alan şəxs üçün xüsusilə metroya, universitetlərə və iş mərkəzlərinə yaxın ərazilərdə mənzil kirayəsi gəlirin çox böyük hissəsini aparır. Nəticədə paytaxtda mənzil problemi təkcə daşınmaz əmlak məsələsi deyil, birbaşa gəlir və yaşayış xərcləri probleminə çevrilir.