Ölüm baş verdikdən sonra evdəki güzgülərin örtülməsi və ya divara tərəf çevrilməsi müxtəlif xalqlarda əsrlərdir mövcud olan yas adətlərindən biridir. Bəs bu ənənənin yaranmasına nə səbəb olub?
Metbuat.az xəbər verir ki, tarix boyu insanın həyat əlaməti olaraq nəfəs alıb-almadığını müəyyənləşdirmək üçün müxtəlif sadə üsullardan istifadə edilib. Onlardan biri də ağız və ya burun yaxınlığına kiçik şüşə və ya güzgü səthi tutmaq olub.
İnsan nəfəs aldıqda xaric etdiyi havanın tərkibində su buxarı olur. Bu hava soyuq və hamar səthə, məsələn, güzgüyə toxunduqda su buxarı kondensasiya olunur və səth müvəqqəti olaraq dumanlanır. Bu fiziki hadisə nəfəsin olub-olmamasını müəyyənləşdirmək üçün ibtidai üsullardan biri hesab edilirdi.
Lakin güzgülərin yas zamanı örtülməsinin əsas səbəbi tibbi yoxlama ilə bağlı olmayıb. Bu adət daha çox dini təsəvvürlər və xalq inancları ilə əlaqələndirilir.
Müxtəlif mədəniyyətlərdə güzgünün insanın ruhu ilə əlaqəli olduğuna dair inanclar mövcud olub. Bəzi qədim inanclara görə, ölümündən sonra insanın ruhu güzgüdə əks oluna və orada “tələyə düşə” bilər. Başqa təsəvvürlərdə isə güzgünün ruhun o biri dünyaya keçməsinə mane ola biləcəyi düşünülüb.
Bu səbəbdən yas zamanı güzgülərin örtülməsi və ya çevrilməsi həm mərhumun ruhunun rahat şəkildə “digər dünyaya keçməsi”, həm də evdəkilərin güzgüdə mərhumun əksini görərək qorxuya düşməməsi ilə əlaqələndirilib.
Müasir elmdə isə güzgülərin insan ruhunu saxlaması və ya ölümündən sonra onunla əlaqə yaratması ilə bağlı heç bir elmi sübut yoxdur. Bu ənənə əsasən müxtəlif cəmiyyətlərdə formalaşmış mədəni və folklor təsəvvürlərinin bir hissəsi hesab olunur.
