Azərbaycanda qeyri-neft-qaz sektorunun ixrac potensialının artırılması və yerli məhsulların xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsi məqsədilə yeni dövlət dəstəyi mexanizmləri tətbiq olunur.
Metbuat.az xəbər verir ki, “Qeyri-neft-qaz mallarının ixracının stimullaşdırılması və daşıma xərclərinin dəstəklənməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Fərmana əsasən, Azərbaycan mənşəli qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracı zamanı yaranan nəqliyyat xərclərinin bir hissəsi dövlət tərəfindən kompensasiya ediləcək.
2026-cı il sentyabrın 1-dən qüvvədə olan mexanizmə əsasən, dəmir yolu, hava və dəniz nəqliyyatı, eləcə də Azərbaycanda qeydiyyatdan keçmiş avtomobillərlə daşınma xərclərinin 70 faizi, xarici qeydiyyatlı avtomobillərlə daşınma xərclərinin isə 50 faizi dəstəyin hesablanmasında əsas götürülür.
Bununla yanaşı, kompensasiya hesablanarkən malların gömrük dəyəri də nəzərə alınır. Dəniz nəqliyyatı üçün gömrük dəyərinin 5 faizi, digər nəqliyyat növləri üçün isə 15 faizi həcmində limit tətbiq edilir. İki hesablama üzrə müəyyən olunan məbləğlərdən daha aşağı olanı sahibkara ödənilir.
Yeni mexanizmin əsas məqsədlərindən biri Azərbaycan məhsullarının ixrac coğrafiyasını genişləndirməkdir. Xüsusilə uzaq bazarlara daşınma zamanı yüksək logistika xərcləri yerli istehsalçıların rəqabət imkanlarını məhdudlaşdırır.
Dövlət dəstəyi sayəsində sahibkarların xərclərinin azalması, məhsulların xarici bazarlarda daha münasib qiymətlə təklif edilməsi və yeni ixrac istiqamətlərinin iqtisadi baxımdan cəlbediciliyinin artması gözlənilir.
Fərmanın mühüm istiqamətlərindən biri də Naxçıvan Muxtar Respublikasında istehsal olunan qeyri-neft-qaz məhsullarının ölkənin digər bölgələrinə daşınması ilə bağlıdır.
Yeni mexanizmə əsasən, həmin məhsulların daxili daşınması üçün çəkilən nəqliyyat xərclərinin 70 faizi dövlət tərəfindən qarşılanacaq. Bu addım Naxçıvanda istehsalın genişlənməsinə, yerli müəssisələrin satış imkanlarının artmasına və muxtar respublikanın ölkənin ümumi iqtisadi bazarına inteqrasiyasının güclənməsinə xidmət edəcək.
Bundan başqa, 1 sentyabr 2026-cı ildən mikro, kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri üçün ixrac zamanı gömrük rəsmiləşdirilməsi xərclərinin bir hissəsinin kompensasiyası nəzərdə tutulur. Bu dəstək mexanizmi 30 sentyabr 2031-ci ilədək tətbiq ediləcək.
Daşıma xərcləri üzrə dəstək isə 30 sentyabr 2036-cı ilədək həyata keçirilən müvafiq ixrac və daxili daşıma əməliyyatlarını əhatə edəcək. Sahibkarlar kompensasiya almaq üçün hər rüb üzrə əməliyyatları təsdiqləyən sənədləri rüb başa çatdıqdan sonra İqtisadiyyat Nazirliyinə təqdim edə biləcəklər.
Beləliklə, yeni dəstək mexanizmləri ixracatçıların maliyyə yükünün azaldılmasına, Azərbaycan məhsullarının beynəlxalq bazarlarda mövqeyinin möhkəmlənməsinə, ixracın şaxələndirilməsinə və qeyri-neft-qaz sektorunun davamlı inkişafına əlavə imkanlar yaradacaq.
