Payız ayları bağ və həyət bitkilərinə qulluq üçün vacib dövrdür. Xüsusilə oktyabr ayında aparılan düzgün budama bəzi bitkilərin növbəti mövsümdə daha sağlam böyüməsinə və bol çiçək açmasına kömək edir.
Metbuat.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bağçılıq üzrə mütəxəssislər oktyabr ayında budanması məqsədəuyğun olan 13 bitki və ağac növünü açıqlayıblar. Budama zamanı əsas məqsəd qurumuş, xəstə, zədələnmiş və bir-birinə dolaşan budaqları təmizləmək, bitkinin formasını qorumaqdır.
Siyahıda ilk növbədə dırmaşan və sarmaşıq gülləri yer alır. Bu bitkilərdə zədələnmiş və köhnəlmiş budaqlar təmizlənir, çiçək açmış yan zoğlar isə qısaldılır.
Budanması tövsiyə edilən digər bitkilər arasında Buddleja davidii, Cornus alba və Lavatera da var. Bu kolların budaqlarının təxminən yarıya qədər qısaldılması küləkli havalarda bitkinin aşmasının qarşısını almağa kömək edir.
Boston və Virciniya sarmaşıqları da payızda nəzarətdə saxlanılmalıdır. Xüsusilə pəncərələrə, dam örtüyünə və su axıdıcılarına doğru uzanan budaqların kəsilməsi tövsiyə olunur.
Gürgen, alıç və kayın çəpərləri üçün də oktyabr ayında son forma budaması aparıla bilər. Bu, bitkilərin qışa daha səliqəli formada daxil olmasına imkan verir.
Siyahıda İngilis lavandası, Yapon ağcaqayını və meyvə ağacları da yer alır. Lavandada solmuş çiçəklər və yeni yaşıl zoğlar kəsilir. Meyvə ağaclarında isə əsasən xəstə və qurumuş budaqlar təmizlənir, çətirin iç hissəsində sıxlığı azaltmaq üçün seyrəltmə aparılır.
Oktyabr ayında budanması tövsiyə edilən 13 bitki bunlardır:
Dırmaşan güllər
Sarmaşıq gülləri
Buddleja davidii
Cornus alba
Lavatera
Boston sarmaşığı
Virciniya sarmaşığı
İngilis lavandası
Yapon ağcaqayını
Gürgen
Alıç
Kayın çəpərləri
Meyvə ağacları
Qeyd edək ki, budama üsulu bitkinin növündən və iqlim şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər. Azərbaycanda da payız budaması zamanı yerli hava şəraitinin nəzərə alınması vacibdir.